الفيض الكاشاني
75
راه روشن ترجمه كتاب المحجه البيضاء فى تهذيب الاحياء ( فارسى )
را داشته باشد ، و اگر به دومى برسد دوست دارد كه سوّمين را مالك شود ، و شكم فرزند آدم را جز خاك پر نمىكند و خدا توبهء هر توبه كنندهاى را مىپذيرد . « 31 » » پيامبر ( ص ) فرمود : « دو گرسنهاند كه سير نمىشوند : گرسنهء علم و گرسنهء مال » « 32 » و نيز فرمود ( ص ) : « فرزند آدم پير مىشود و دو صفت با او جوان مىشود : آرزو و دوستى مال » . « 33 » چون مال دوستى در طبيعت انسان است و غريزهاى است كه آدمى را گمراه و هلاك مىكند و خداى متعال و رسولش قناعت را ستوده و پيامبر ( ص ) فرموده است : « خوشا به حال كسى كه به اسلام هدايت يافت و زندگيش به مقدار كفاف بود و به آن قناعت كرد » . « 34 » و فرمود ( ص ) : « هيچ ثروتمند و فقيرى نيست جز اين كه در روز قيامت دوست دارد كه ( كاش ) در دنيا به اندازهء قوتش به او داده مىشد » . « 35 » پيامبر ( ص ) فرمود : « بىنيازى به زيادى مال دنيا نيست ؛ همانا بىنيازى ، بىنيازى نفس است » . « 36 »
--> ( 31 ) اين حديث را احمد در مسند خود ، ج 5 ، ص 219 ، روايت كرده و ابن ماجه نظير آن را از ابو هريره به شمارهء 4235 ، روايت كرده است . ( 32 ) اين حديث را طبرانى در الكبير به سندى ضعيف از حديث ابن مسعود به لفظ ديگرى روايت كرده چنان كه در مجمع الزوائد ، ج 1 ، ص 135 ، آمده است . ( 33 ) اين حديث را بخارى در ( صحيح ) ، ج 8 ، ص 110 ، با كمى اختلاف لفظى روايت كرده و نسايى و احمد نيز از حديث انس به سندى صحيح نقل كردهاند . ( 34 ) اين حديث را ترمذى در صحيح خود ، ج 9 ، ص 211 ، روايت كرده و گفته است : روايت حسن و صحيح است . ( 35 ) اين حديث را ابن ماجه در ( سنن ) به شمارهء 4140 به سندهايش از نفيع از انس روايت كرده است ؛ سيوطى گفته است : اين حديث را ابن جوزى در الموضوعات روايت كرده و آن را عليل دانسته چون نفيع در سند بوده و نفيع متروك است ، و در مسند احمد روايت شده و شاهدى از حديث ابن مسعود دارد كه خطيب ( بغدادى ) در تاريخ خود روايت كرده است . ( 36 ) اين حديث را بخارى در ( صحيح ) ، ج 8 ، ص 118 ، از حديث ابو هريره روايت كرده است .